Personeelstekort in de horeca: personeel vinden én houden

Het personeelstekort in de horeca is voor veel ondernemers inmiddels dagelijkse kost. Je zet een vacature voor een kok online en krijgt een handvol reacties, waarvan de helft niet komt opdagen. Je bediening bestaat grotendeels uit studenten die na hun afstuderen vertrekken. En in het hoogseizoen draai je met een team dat op is voordat de zomer voorbij is. Deze gids gaat over wat je daar zelf aan kunt doen.

Waarom het personeelstekort in de horeca zo hardnekkig is

De horeca heeft een paar eigenschappen die werven extra lastig maken. Wie ze kent, kan er gericht iets tegenover zetten.

Seizoen en pieken

Terrassen, strandpaviljoens en hotels in toeristische regio's hebben in de zomer veel meer mensen nodig dan in de winter. Seizoenswerk trekt vooral mensen die tijdelijk willen bijverdienen. Elk voorjaar opnieuw beginnen met werven en inwerken kost veel energie.

Studenten en scholieren

Een groot deel van het horecapersoneel is jong en werkt naast school of studie. Dat is flexibel, maar ook vluchtig: tentamens, vakanties en een nieuwe stad zorgen voor verloop. Wie alleen op studenten leunt, bouwt op zand.

Onregelmatige tijden

Avonden, weekenden en feestdagen horen bij het vak. Voor sommigen is dat juist aantrekkelijk, voor ouders met jonge kinderen of mensen met een partner die op kantoor werkt is het een drempel. Sectoren met vaste daguren, zoals retail of logistiek, vissen deels in dezelfde vijver.

Loon, fooien en afspraken

Lonen in de horeca liggen vaak dichtbij het minimum, en fooien maken voor de bediening een merkbaar verschil. Dat maakt eerlijke en duidelijke afspraken belangrijk: hoe wordt de fooienpot verdeeld, krijgt de keuken ook een deel? De cao Horeca regelt veel zaken rond loon en toeslagen; check altijd de actuele versie voor wat er voor jouw bedrijf geldt.

Wat horecakandidaten echt willen weten

Een kok of bediening die een vacature bekijkt, wil binnen een paar seconden een paar dingen weten. Geef daar antwoord op voordat je over jullie "passie voor gastvrijheid" begint.

• Hoe ziet een dienst eruit? Hoe laat begin je, hoe laat ben je klaar, hoeveel couverts draai je op een drukke avond?
• Met wie werk ik? Een foto van het team en de keuken zegt meer dan elke omschrijving.
• Hoe wordt er geroosterd? Hoe ver vooruit weet ik mijn rooster? Kan ik vaste vrije dagen krijgen?
• Wat verdien ik? Noem een bedrag of bandbreedte, plus hoe het zit met fooien en toeslagen.
• Wat leer ik hier? Voor koks telt de keuken, de kaart en de chef. Voor bediening de kans om door te groeien naar shiftleider of bedrijfsleider.

In de horeca solliciteren mensen niet op een functieomschrijving, maar op een team en een sfeer. Laat die dus zien.

Vacatures die werken in de horeca

Vergeet de lange lijst met eisen. Een goede horecavacature is kort, visueel en eerlijk. Een paar dingen die vrijwel altijd helpen:

• Een korte video van tien tot dertig seconden van de keuken tijdens de service, opgenomen met een telefoon. Lees hoe je dat aanpakt in video in je vacature zonder filmploeg.
• Een "dag bij ons": van de mise-en-place om vier uur tot het afsluiten na de laatste tafel.
• Een quote van een collega over waarom hij of zij hier werkt, in eigen woorden.
• Eerlijkheid over de minder leuke kanten: drukke vrijdagen, het weekendwerk. Kandidaten waarderen dat, en je voorkomt teleurstelling in de eerste week.

Zet ook in de titel wat iemand doet en waar: "Zelfstandig werkend kok, bistro in Utrecht" werkt beter dan "Culinair talent gezocht". Kandidaten zoeken op functienaam en plaats, ook in Google Jobs.

Instagram en social media: waar je kandidaten al zijn

Veel horecamedewerkers volgen restaurants, chefs en collega's op Instagram en TikTok. Dat is je etalage als werkgever. Een paar praktische tips:

• Laat af en toe het team zien in plaats van alleen het eten. Wie staat er in de keuken, wie runt de bar?
• Post vacatures als story met een duidelijke link, en vraag je team om ze te delen. Een vacature die een collega deelt, komt beter binnen dan een advertentie.
• Gebruik een vaste, herkenbare stijl voor vacatureposts zodat mensen ze herkennen.
• Reageer snel op DM's. Een vraag over het rooster op zaterdagavond is een sollicitatie in wording.

Wil je dit structureler aanpakken, lees dan meer over recruitment marketing en hoe je met een vaste stroom content naamsbekendheid opbouwt onder potentiële collega's.

Snel solliciteren: twee minuten, niet twintig

In de horeca is de tijd tussen interesse en afhaken kort. Iemand ziet je vacature in de pauze of na een dienst, op een telefoon. Als solliciteren dan een account, een motivatiebrief en een uitgebreid formulier vraagt, gebeurt het niet.

• Vraag alleen naam, telefoonnummer en eventueel een cv of korte toelichting.
• Maak een motivatiebrief optioneel of laat hem helemaal weg.
• Bel of app binnen een dag terug. Wie een week wacht, heeft de kandidaat al aan de zaak om de hoek verloren.
• Nodig uit voor een proefdienst of meeloopavond in plaats van een formeel gesprek. Dan zien jullie allebei snel of het klikt. Maak vooraf duidelijke afspraken over wat die proefdienst inhoudt.

Meer over het formulier zelf lees je in candidate experience begint bij je sollicitatieformulier.

Een voorbeeld uit de praktijk

Neem een bistro met dertig couverts en een team van twaalf mensen, waarvan de helft studenten. Elk voorjaar zoekt de eigenaar twee koks en een paar mensen voor de bediening, en elk jaar duurt dat langer. In plaats van opnieuw dezelfde tekst te plaatsen, maakt ze een vacature met een filmpje van een vrijdagavond in de keuken, een foto van het team en een eerlijk rooster: vier diensten per week, maandag en dinsdag vast vrij. Ze vraagt alleen een naam, telefoonnummer en wat ervaring, en belt iedereen binnen een dag terug. Het team deelt de vacature op Instagram. Dat levert geen honderden reacties op, wel een handvol mensen die al weten waar ze aan beginnen.

Personeel behouden in de horeca

Werven is maar de helft. Het verloop in de horeca is hoog, en elke vertrekker kost je opnieuw tijd en geld. Behoud begint bij een paar basics.

Voorspelbare roosters

Geef het rooster ruim van tevoren door en houd je eraan. Vaste vrije dagen, ook als het er maar één per week is, maken het verschil voor mensen met een leven naast hun werk.

Een goede eerste maand

Nieuwe mensen haken vaak af in de eerste weken. Koppel ze aan een vaste buddy, plan de eerste diensten niet op de drukste avond en vraag na een week en na een maand hoe het gaat. Lees meer in onze gids over onboarding.

Doorgroei en vakmanschap

Bied koks de kans om mee te denken over de kaart, laat een ervaren bediening een shift leiden, betaal een opleiding tot sommelier of barista. Mensen blijven waar ze beter worden.

Van seizoenskracht naar vaste kracht

Houd contact met goede seizoenskrachten en studenten na het seizoen. Stuur een bericht in het voorjaar, bied wie dat wil meer uren of een vast contract aan na de studie. Een warme relatie is veel goedkoper dan een nieuwe werving.

Zij-instromers

Niet iedere goede kok komt van de koksschool. Mensen uit de zorg, de retail of de bouw stappen soms over omdat ze iets met eten willen. Met een leerbaan of BBL-traject maak je ze in je eigen keuken vakbekwaam. Lees in de bredere gids over personeelstekort welke strategieën in alle sectoren werken.

Zo helpt Employeur

Met Employeur maak je zelf een vacature die op een telefoon net zo goed werkt als een Instagram-story: met een korte video, foto's van het team en een dag bij ons van mise-en-place tot afsluiten. Kandidaten solliciteren in een paar minuten, met of zonder cv. Je deelt de vacature met kant-en-klare afbeeldingen voor Instagram en LinkedIn, en ziet in je dashboard via welk kanaal kandidaten binnenkomen. Een losse vacature staat zestig dagen online, precies lang genoeg om je zomerteam rond te krijgen.